Groenen staan met hun denken niet buiten de financiële crisis

Ecologisten onderscheiden zich in essentie door de manier waarop ze de waarde van goederen, producten en diensten zien en meten, ook de producten en diensten van banken en financiële instellingen. Ze zijn coherent in hun denken.

In essentie onderscheiden ze zich door hun kritiek van de klassieke economie, die van Adam Smith, David Ricardo en ook van Karl Marx. Door hun uitspraken, maar meer nog door hun acties, zetten de groenen zich af tegen de manier waarop in de klassieke economie de waarde van goederen en diensten gemeten en bepaald wordt. In de klassieke economie wordt de waarde van goederen en diensten uitgedrukt in geld en geldprijzen. De prijzen worden bepaald door vraag en aanbod. De rijkdom is de in geld uitgedrukte optelsom van ruilwaarden, d.w.z. van handels- of marktprijzen. Deze manier rijkdom te bepalen geldt voor de individuen en de naties. De rijkdom van een natie is de optelsom van de prijzen die in de loop van een jaar betaald worden voor goederen, producten en diensten, m.a.w. het Bruto Nationaal Product. Het is de optelsom van economische momentopnamen. Wat niet in geld uitdrukbaar is wordt in de berekeningen niet opgenomen.

Het onderscheid

Groenen onderscheiden zich van de aanhangers van de klassieke economie ( volgens velen geen wetenschap, maar een ideologie ) door de totaal andere manier waarop ze de waarde van goederen, producten, diensten, productieprocessen….meten en bepalen. Dit is zeer revolutionair en voor velen arrogant. Daar waar de klassieke economie de waarde van goederen en diensten bepaalt op basis van in geld uitgedrukte ruilwaarde, doen groenen dit op basis van de gebruikswaarde. Hun aandacht gaat in zekere zin naar de “ echte waarde “, naar de intrinsieke waarde. Ze stellen “ the value in use ‘ tegenover ‘ the value in exchange “ zoals Adam Smith het deed. Ecologisten zien de globale gebruikswaarde van goederen, producten en diensten. Deze wordt niet bepaald door vraag en aanbod, maar door een afweging van de voor- en nadelen, de meer – en minwaarden, die ontstaan bij de ontginning, de productie, de verwerking, het transport, de distributie, het opslaan, het gebruik, de consumptie, de afvalverwijdering, de organisatie van diensten. Sommige voor- en nadelen zijn niet uitdrukbaar in geld, maar worden door ecologisten niet over het hoofd gezien. Bedreigingen, uitputting van reserves, gevaren voor andere landen en volgende generaties… zijn niet financieel berekenbaar, maar tellen mee in het afwegen van min- en meerwaarden. Niet of gedeeltelijk berekenbare meer- en minwaarden zijn kunnen tellen in het wetenschappelijke en politieke denken. Door hun visie op rijkdom verwijderen de ecologisten zich verder van Adam Smith dan Karl Marx. Het verschil is van wetenschapsfilosofische aard. In ecologische middens wordt gepleit voor de invoering van de ISEW, the Index for Sustainable Econonomic Welfare.
Dat is een poging, uitgedokterd door academici, om de echte waarde van een economie beter te benaderen..

De ecologische waardebepaling is minder simpel dan deze van de klassieke economen. Deze aanvaarden ( met tegenzin wat betreft Adam Smith ) dat vraag en aanbod bepalend zijn. Ecologisten houden rekening met veel meer elementen dan de klassieke economen. Hun benadering lijkt ingewikkeld en omslachtig, maar in feite is ze reeds van toepassing. Nu reeds wordt met meer elementen ( systematisch en intuïtief ) rekening gehouden, niet alleen door groenen, maar ook door grote delen van de bevolking.
De groene beoordelingscriteria worden gewild of spontaan gehanteerd in verschillende sectoren: landbouw, ruimtelijke ordening, stedenbouw, woningbouw, energiewinning, transport, belastingstelsels, verzekeringswezen… enz.

De groenen en de financiële crisis.

Men zou denken dat de groenen buiten deze crisis staan en hierover vanuit hun visie niets te vertellen hebben. Niets is minder waar.

Zij die aandacht hebben voor de “ echte “ waarde en de gebruikswaarde van goederen, producten en diensten moeten ook aandacht hebben voor de waarde en de gebruikswaarde van de producten en diensten geleverd door de banken en andere financiële instellingen. Deze kunnen de vorm aannemen van bankbiljetten, schuldbrieven, aandelen, obligaties, kasbons, kredieten, verzekeringen en andere bancaire producten, de toxische inbegrepen? Zij zien geldprijzen van deze producten, hun betrouwbaarheid, de risico’s eraan verbonden. Zij zien mogelijke meerwaarden. Namelijk, hoe met de hulp van financiële producten ware rijkdom, met hoge gebruikswaarde, kan geschapen worden. Zij gaan na hoe dit kan gebeuren zonder het verwekken van minwaarden ( ten koste van mens, natuur …. ) en zonder risico’s en gevaren voor de mensen, voor de sociale solidariteit, voor het algemeen welzijn, de muntstabiliteit, de werkgelegenheid, de handelsbalansen, de nationale en internationale economie. Ecologisten staan met hun visie op de economie niet buiten deze crisis.

Ecologisten vragen : zijn de financiële producten van banken, holdings en andere instellingen ( niet alleen de “ giftige “ ( toxische ) ) tekenen van “ ware rijkdom “ of alleen maar tekenen van te verwachten, te verhopen rijkdom, waardevermeerdering of waardevermindering ( speculaties à la baisse ). Montesquieu schreef dat geld teken van rijkdom was, op zichzelf echter geen rijkdom. “ La monnoie est un signe de richesse, un signe qui représente la valeur de toutes les marchandises “. Als bankbiljetten, aandelen, kasbons en andere financiële producten tekens zijn van rijkdom, dan moeten ecologisten volledig binnen het kader van hun denken nagaan of deze tekens “ waar “ en betrouwbaar zijn, ware gebruikswaarde hebben en verwijzen naar waarachtige rijkdom. Juist omdat het slechts tekens zijn moet de aandacht van eco-sociaal denkenden dubbel gespannen zijn. Ze moeten hier nog omzichtiger min- en meerwaarden tegen elkaar afwegen en ook inzien dat rijkdom kan bestaan uit een mengeling van ruil- en gebruikswaarde. Groenen vervullen hun rol en kunnen niet stellen dat ze met de financiële zaken niets te maken hebben.

Het zien van de “ echte waarde “ is van belang in de actuele crisis. Deze ontstond door financiële acties ( speculaties ) van instellingen die secundaire liquiditeiten creëerden ( leningen toekenden en aandelen uitgaven ) die niet gedekt waren, die niet in overeenstemming waren met de intrinsieke ( echte ) waarde van goederen en activiteiten waarop de vertrouwensrelaties ( solvabiliteit ) gebaseerd was.

Ecologisten benaderen de bancaire producten zoals andere producten, wijzen op de geproduceerde meer- en minwaarde ervan, de voordelen voor diegene die wil ondernemen of een huis bouwen. Ze zien ook de nadelen, de risico’s, de betrouwbaarheid van hem die leent en hem die borg staat voor terugbetaling, van de spaarder die obligaties koopt, van de speculant die aandelen verwerft. Ecologisten zien de minwaarde van een systeem dat gebouwd is op ongefundeerd vertrouwen in de solvabiliteit.

De machine op gang houden

Door groenen wordt de huidige maatschappij gezien als een grote productiemachine, waarin het nodig is te produceren om te produceren, kost wat het koste te innoveren, zoveel mogelijk te consumeren om de machine op gang te houden en geld te maken door het drukken van bankbiljetten, door het uitgeven van obligaties, kasbons, aandelen, door het verlenen van kredieten. zelfs wanneer de waarborgen onzeker en het vertrouwen speculatief is. De traditionele krachten zijn verplicht deze machine stimulansen te geven en haar zoveel mogelijk haar gang te laten gaan o. a. door dereguleringen, privatiseringen en liberaliseringen. De machine moet er vandoor gaan, – vooral in crisistijd. Het is aan de verzorgingsstaat, aan de actieve welvaartstaat, te stimuleren en ook om achter de machine aan te hollen. De verzorgingsstaat moet de brokken lijmen, de afval opruimen, de slachtoffers opvangen, de schade herstellen, de veiligheidsmaatregelen treffen, de banken financieren of nationaliseren. Veel is toegelaten als het maar bijdraagt tot het hervatten van de groei, tot het overwinnen van de conjuncturele crisis. tot het verwekken van nieuwe Kondratieff-golven, tot het behoud van de concurrentiepositie van de nationale en regionale economieën.

Niet achter de machine aanhollen.

Ecologisten willen niet achter de productie- en consumptiemachine aanhollen. Zij willen vooruitziend zijn en niet achteraf, maar reeds bij de keuze van producties en productiesystemen ingrijpen. Reeds bij de economische en sociale besluitvorming, vooral in deze crisis, moet worden gedacht aan de mogelijke gevolgen. Wat produceren? Wat geeft werk en is niet destructief? Wat is minder snel delokaliseerbaar.? Daarop weten de groenen antwoorden.

Ecologisten zijn realisten. Volgens Konrad Lorenz de realisten van de toekomst. Daarom zien ze ook het belang van het monetaire. Groenen verwaarlozen het monetaire niet, maar kennen er de kwetsbaarheid van. Geld kan ontwaarden. Dit geldt nog meer voor aandelen en participaties in ondernemingen. Ecologisten denken aan het inkomen van de mensen, aan de begroting. Ze weten dat geld onontbeerlijk is voor het organiseren van sociale rechtvaardigheid, maar ook dat er niet-monetaire dimensies aan de strijd voor sociale rechtvaardigheid moeten worden toegevoegd. Alle mensen hebben namelijk ook gelijke rechten op ongerepte natuur, stilte, rust ( in een onthaaste samenleving ) zuiver water, gezonde levensomstandigheden, medemenselijkheid, enz…. . In de EU, gekneld tussen het liberale Amerika en de lagelonenlanden, is er behoefte aan meer sociale solidariteit, niet aan het afjakkeren en ontslaan van werknemers als voorzorgsmaatregel tegen winstafname…

In hun visie op de globale gebruikswaarde zien ze de gevolgen van beslissingen voor de gezondheid ( van mens en dier), voor de veiligheid, voor het behoud van de natuurlijke en culturele patrimonia, voor het behoud van de schoonheid van landschappen en stadsgezichten, voor de sociale en multiculturele solidariteit, voor de democratie, voor de vrede, voor de menselijkheid, de interhumane relaties, de overzichtelijkheid van de samenleving, de strijd tegen de vereenzaming….

Ecologisten hanteren hun beoordelings- en keuzecriteria in het politieke en persoonlijke leven. Ze verdedigen alle individuen en bewegingen die dat bewust of onbewust ook doen. Meer en meer overigens.

Ludo Dierickx
auteur van Groen is de helling,,
De groene idee en de rijkdom van mens en natie
De groene idee, het monetaire en de macht

Wat Etienne Vermeersch schrijft verwondert. Jaren geleden zei hij het anders, o.a. in “ De ogen van de panda “. Daarin vertrok hij van de hypothese dat het “  Samaritaanse “  naastebegrip reeds wordt aanvaard en dat de houding van  medemenselijkheid  aanwezig is tegenover alle actuele menselijke wezens  die lijden en geluk  kunnen ervaren, tot welk volk of ras ze ook  behoren.” We lezen ook “ dat de  liefde tot de mens, tot de ‘nabije’ en  de ‘verre’ naaste, de grondslag vormt  van de ethische benadering, “  die hij voorstaat.    Vandaag schrijft Vermeersch  :“ Hoewel alle mensen  biologisch gezien grosso modo gelijk zijn blijkt  het moeilijk om zich bij een  eerste benadering als lid van de totale  mensheid te voelen?” Heeft de  auteur zijn mening  veranderd.
Vermeersch gaat terug in de geschiedenis en  stelt vast dat  de idee vaderland reeds vroeg aanwezig was, maar dat er zich  een  evolutie voordeed in de criteria waarop nationale samenhorigheid baseerde.    Eugen Lemberg noemde ze “ Kriterien für Grossgruppenbildung.” Na  de  dynastische, kwamen de religieuze en vervolgens de linguïstische  criteria aan  bod.  Eerst werden mensen verbonden met vorstelijke  dynastieën, daarna  waren met religies, vervolgens wmet  taal en  cultuur ( volgens Ernest  Gellner ). Mensen stierven en doodden voor  vorsten, religies en linguïstische  natiestaten. In het artikel van  Vermeersch lezen we: “ Wat ook het reële  uitgangspunt moge zijn, van  zodra een voldoende aantal mensen zich als natie  ervaart, wil men met  een arsenaal van middelen de specificiteit ervan aantonen  om de leden   tot identificatie en engagement te motiveren. Verwijzingen  naar  gemeenschappelijke geschiedenis, eenheid van cultuur, solidariteit van   belangen en samen geleden onrecht worden dan met vlijt gezocht, ontdekt  en  eventueel gefabriceerd.” Hoe dit alles leidde tot massale  slachtpartijen wordt  niet gezegd. De grote oorlogen waren, na de  vervanging van de huurlegers door  volkslegers, vooral oorlogen tussen  natiestaten, niet tussen rassen of   ideologieën.

Het  opperste  criterium

Het  probleem is niet dat  mensen zich met andere mensen verbinden en  verbonden voelen, dat zij zich  verenigen op basis van verschillende  waardebelevingen en voorkeuren, dat zij  verschillende criteria voor  samenhorigheid en groepsvorming hanteren, het  probleem ontstaat wanneer  ze gedreven door politieke en culturele leiders één  criterium gaan  verkiezen boven alle andere, en dit verheffen tot opperste  criterium  waarvoor alle andere moeten wijken, ook het criterium solidariteit  met  de “ nabije “ en “ verre “ medemensen vervat in de idee van het   Samaritaanse naastebegrip. In dit geval wordt het religieuze, nationale  of  linguïstische criterium  zo opgetild, zo extreem verheven, dat  daaruit  afgeleid wordt dat zij die niet aan het criterium beantwoorden  andere mensen  zijn, een andere identiteit hebben, anders mogen behandeld  worden, eventueel  geen of minder rechten hebben, mogen vervolgd en  uitgeschakeld worden. De  excessen zijn bekend.

Vandaag willen  sommigen minder sociale rechten  gunnen aan inwijkelingen en allochtonen.  Anderen treffen maatregelen alleen  ten gunste van Vlamingen ( De Vlaamse  zorgverzekering, de job-korting, toegang  tot woningen en bouwgronden…  ). Frantaligen weigeren in te gaan op Vlaamse  eisen en komen agressief  over. Het taalnationalisme kan leiden tot de  opsplitsing van de Sociale  Zekerheid en de interpersonele solidariteit ( die  alle partijen en  vakbonden samen hebben opgebouwd ), alsook tot de uitholling  en  vernietiging van de federale democratie en de vervanging ervan door een   ondemocratische diplomatieke besluitvorming tussen executieven, waarbij  de  parlementen minder of niet meer te pas komen. Sommigen beweren de  splitsing te  willen in “ het belang van Wallonië.”

Een andere definitie van nationalisme.

Het volstaat niet de nationale eigenheid, de   liefde voor het eigen volk en het nationalisme historisch en   sociaal-psychologisch te beschrijven en te verklaren. Men moet ook  zeggen dat  vaderlandsliefde en nationalisme het collectieve egoïsme  vergoelijken.  Individueel egoïsme is verwerpelijk, collectief egoïsme is  normaal en gezond.   

Tegenover de definitie van Ernest  Gellner ( 1983 ) volgens wie  nationalisme in essentie bestond uit het  streven taal- ( en cultuur-) grenzen  te laten samen vallen met  staatgrenzen ( waarvoor veel bloed vloeide ) stel ik  mijn iets bredere  omschrijving ( Belgen op de tweesprong 1964 ) “ Nationalisme  is een vorm  van politieke bedrijvigheid waarvan de subjecten als groep door   objectieve kenmerken herkenbaar en/of geografisch lokaliseerbaar zijn en   waarvan de objecten door hun wezen of voorstellingswijze alleen waarden   inhouden voor de betrokken subjecten. “
De uitbreiding van Brussel,  de  afschaffing van de faciliteiten, de niet-benoeming van de drie  burgemeesters,  de splitsing van de SZ zijn voorbeelden van objecten die  alleen voor één  partij waardevol zijn.  Nationalisme staat  tegenover universalisme. De  universalist poogt met zijn ideeën bij  niemand agressief over te komen. De   nationalist wil alleen de  eigen mensen welgevallig te  zijn.

Fasen in het nationalie   denken

Het is tijd na te  denken  over de verschillende fasen die nationalisme kan doormaken. Er  zijn vormen van  onschuldige liefde voor het vertrouwde, voor eigen taal  en cultuur. Er is   het zogenaamde gezonde nationalisme.  Dit  kan echter vlug omslaan  in ongezond politiek nationalisme, o.a. wanneer  leiders behoefte hebben aan  externe vijanden om de rangen te sluiten,  als andere nationalismen uitdagen en  représailles gewettigd zijn, als  leiders zich zo machtig voelen dat ze zich  agressiviteit kunnen  veroorloven. Die omslag is gemakkelijk omdat in de fase  van het  niet-politieke nationalisme het voorbereidende werk geleverd werd. In   deze softe, niet agressieve fase, worden in elke geval de “ wij’s” reeds   onderscheiden van de “ zij’s “, wat agressief kan overkomen, het andere  van  het eigene. De ideeën nationale identiteit, nationale eigenheid,   eigenstandigheid, eigen leiders, eigen wetten, eigen regering, eigen  macht,  eigen externe politiek, eigen concurrentiebeleid, eigen leger  liggen  verleidelijk in elkaars verlengde. Populisten hebben het moeilijk  moeilijk ze  uitspelen, vooral wanneer de “ anderen “ extern  lokaliseerbaar en intern  herkenbaar zijn. Populisten worden gediend door  de volgzaamheid van de massa  en het simplisme van het voorgehouden  criterium. In ons land worden ze ook  gediend door de in  staatshervormingen geïnstitutionaliseerde tweeledigheid van  het land.  Bepaalde gevolgen van deze institutionalisering zijn redenen en   voorwendsels om verder te gaan in de richting van de confederalisering  en het  verbreken van de interpersonele democratische solidariteit zo  verbonden met de  universele medemenselijkheid en het “ Samaritaans  naasstebegrip”.

Vele  mensen mogen zich nationaal, regionaal,  geografisch of anders identificeren en  nu en dan nationalist zijn, maar  er moeten eveneens voldoende mensen zijn die  consequent internationaal  en bovennationaal willen denken en ageren. Voor  België, Europa, de  wereld , de vrede en de democratische samenwerking zijn  deze mensen  onontbeerlijk.

Ludo Dierickx,
Auteur van Belgen op de tweesprong,
De Groene idee, mens en natie en
Nationalisme  onder  het mes

 Ludo Dierickx,
Gewezen parlementslid Agalev/Groen !
Auteur van “ Nationalisme onder het mes “

Uit een recent onderzoek blijkt dat zes miljoen Fransen alleen met hun huisdier gesprekken voeren. Vereenzaming doet zich voor bij ouderen, maar ook bij jongeren. Het probleem van de vereenzaming is niet op te lossen met politieke maatregelen, met wetten of decreten.Wel kan er met acties gewerkt worden aan een mentaliteitsverandering. Het volstaat niet mensen ertoe aan te sporen nu en dan eens een eenzame te bezoeken, we moeten in deze tijd van industrialisering, automatisering et digitalisering durven stellen dat alle medemensen niet alleen recht hebben op hulp en bijstand als ze ziek en arm zijn, maar ook als ze eenzaam zijn. Alle mensen die eenzaam zijn, zich verlaten voelen en angst hebben, hebben recht op solidariteit, humane contacten ( voeling zou Luc Versteylen zeggen ), op menselijke nabijheid. Mensen willen betrokken worden bij het sociale leven.

Vele eenzamen zijn beschaamd, willen niet storen, durven niet zeggen : “ Ik ben eenzaam, kom me eens bezoeken “. ” Kom bij mij naar de televisie kijken.”, “ Mag ik eens langskomen?” “ Kunnen we eens een wandeling maken?” Acties kunnen dit schaamtegevoel wegnemen. We schamen ons te zeggen dat we eenzaam zijn, we schamen ons niet te zeggen dat we ziek of fysisch gehandicapt zijn. We spreken erover, en niet alleen met de arts. In een campagne tegen de vereenzaming gaat het erom ouderen en ook bedreigde jongeren te betrekken bij het sociale leven.Velen zien televisie en internet als hulp- en heelmiddelen.. Het tegendeel is het geval. Er wordt nog minder gedaan voor de humane relaties. .In landelijke gebieden, op het platteland, bestaat er vaak een bezoekcultuur. Die moeten we stimuleren..

Graag reacties.

(*) deze suggestie werd op 12 februari 2008 na stemming door Groen + voorgesteld als 13de stelling te behandelen op het Horizontcongres van Groen ! maar moest wijken voor andere stellingen.

Jaap Kruithof, overleden op 25 februari, had het in zijn denken tegen het antropocentrisme en bestreed de basisstelling dat de mens het enige waarderende wezen is en aldus het recht heeft te bepalen war waardevol is. Hij schreef dat in zijn boek “ De mens aan de grens “ ( EPO Berchem 1985 ) Hij zag dit antropocentrisme als de diepere oorzaak van de milieucrisis. Voor hem was de mens het meest moordzuchtige, het meest arrogante van alle levende wezens.

De ondergang was volgens Kruithof te wijten ondermeer aan een proces van desacralisering van de natuur. “ De natuur wordt ontheiligd, verliest haar intrinsieke waarde, wordt door de mens steeds grootschaliger en diepgaander gemanipuleerd. “ Dit is het gevolg van het antropocentrisme. “ Liberalisme en socialisme waren het roerend eens dat mensen alleen tellen.” Hij bestreed de stelling dat de mens niet anders dan egocentrisch kan zijn. en “ dat het altruïsme slechts een verfijnde vorm van egocentrisme is “ We lezen “ … het fenomeen liefde is veel ouder dan het christendom en de afkeer van deze ideologie hoeft niet te worden omgezet in de verwerping van het altruïsme.”

Kruithof wees erop dat het socialisme de intrumentalisering van de natuur kritiekloos overnam van het liberalisme…. De essentie van een vernieuwde religiositeit is de synthese van socialisme en ecologisme.

Hij veroordeelde het humanisme als de laatste godsdienst die het heilige reduceert tot het menselijke. “ We hebben voor de oplossing van onze problemen geen zoveelste vlucht in een wazig irrationalisme nodig, maar een vernieuwde religiositeit waarin wetenschap en techniek een belangrijke rol vervullen en ons een waardesysteem geboden wordt om onze arrogantie te overwinnen.

Kruithof zag de tragiek, zocht de diepere oorzaken, ontwaarde de mondiale dimensie van de problemen en de behoefte aan een wereldregering. “ De afwezigheid van een bewustzijn terzake en van een wil om tot zo’n ( mondiaal ) beleid te komen vormt een reële bedreiging voor alles wat op de planeet leeft.”

Kruithof stelde vast dat de groenen nog een stap verder gaan dan de traditionele partijen/ “

De bijdrage van Jaap Kruithof was voor velen van niet te onderschatten belang.

Ludo Dierickx
Gewezen parlementslid Agalev /Groen

De taal van de muziek
Overigens moeten we weten dat de muziek sinds eeuwen
in heel de wereld eigenlijk maart één taal kent. Alle musici
kunnen ze lezen en verstaan. De creativiteit in deze ene  taal is onbeperkt.
De taal van de muziek brengt de mensen samen.
De woordentaal veel minder, vaak in tegendeel.
Vooral  als  de politiek er zijn hand op legt.

Wie valt er uit de toon?
Dialecten vervullen een rol maar het gebruik van een
gestandaardiseerde en verzorgde taal heeft haar nut en
vergemakkelijkt de contacten. De Franstalige Belgen
die Nederlands willen leren – en die zijn talrijk -
verwijten ons dat we te weinig duidelijk ( gearticuleerd )
en met een gewestelijk accent spreken.
In Vlaanderen en in Oostenrijk is men vaak “ onaangepast “
wanneer men de schrijftaal spreekt, in andere landen is het
omgekeerde het geval en valt iemand die zich in dialect uitdrukt
uit de toon.

Taal een tweesnijdend zwaard.
Zij die pleiten voor het behoud van de grootst mogelijke
verscheiden in zake taalgebruik moeten weten dat talen en
gewesttalen gebruikt worden voor het schrijven van gedichten,
liederen, wetten en vredesverdragen, maar ook om mensen
te discrimineren, uit te sluiten en staten te vormen. Volgens
Ernest Gellner streven de nationalisten naar het laten samenvallen
van taal- met staatsgrenzen, doel waarvoor miljoenen moesten
doden en sterven. In sommige landen slaagde men erin de talen
in grote mate te depolitiseren ( Zwitserland, Zuid-Afrika… )
 in andere landen lukt dat niet, Daar is het communicatiemiddel
belangrijker dan de boodschap. Leiders zeggen dat de taal onze
identiteit determineert. Is dit wel waar?

Pleidooi voor werktalen.
Meertaligheid is er voor de superrijken en de superintelligenten.
De eersten behelpen zich met simultane vertaling, de anderen
met hun studiekracht. Velen moeten het doen met een werktaal.
Bijvoorbeeld Engels, dat ze min of meer verstaan en slecht spreken.
Maar het is nodig om elkaar te vinden

Ludo Dierickx
Auteur van “ Belgen op de tweesprong “
en “ Nationalisme onder het Mes “

 Op deze vraag zijn de groenen antwoord verschuldigd, ook nu in deze crisis..
Groenen spreken over een groen project, een groene visie, een andere economie, over een groene en duurzame economie, maar geven geen definities. Ze leggen de essentie van hun visie niet bloot.  Dit is nodig, want als ze zich door het wezen van hun denken niet onderscheiden van de andere partijen hebben ze geen reden om zich aan te dienen als autonome partij die weigert zich te laten opslorpen of kartels aan te gaan. Ze moeten hun zelfstandig optreden rechtvaardigen.

Ecologisten zijn sinds de jaren tachtig de politieke alternatiefstellers die zich onderscheiden van de aanhangers van de klassieke economie, van Adam Smith, David Ricardo, Karl Marx e. a. Ze doen dit  door  de waarde van goederen, producten, diensten, productieprocessen….op een andere manier te bepalen. . Tegenover de ruilwaarde van goederen en diensten ( uitgedrukt in geld ) stellen de ecologisten, de  gebruikswaarde, in zekere zin de “ echte waarde “ . Ze zien de globale gebruikswaarde van goederen en diensten.  Deze wordt bepaald door een afweging van de meer- en minwaarden die ontstaan bij ontginning, productie, consumptie, gebruik, afvalverwijdering. Dit denken van de ecologisten is nieuw, revolutionair ,  niet simpel ( minder simpel dan de klassieke prijsbepaling ), wel samenhangend. Het vindt toepassing in de praktijk bij de beoordeling o. a.  van kernenergie; industriële landbouw, nachtvluchten,  …. Het maakt groenen vaak onhandelbaar. Men kan ze niet paaien met een participatie in de winst, met een zitje in een raad van bestuur.  De zien van de “ echte waarde “ is van belang in de actuele crisis. Deze  ontstond door financiële acties ( speculeaties ) van instellingen die secundaire liquiditeiten creëerden ( leningen toekenden en aandelen uitgaven ) die niet in overeenstemming waren met de intrinsieke ( echte ) waarde van goederen en activiteiten waarop de vertrouwensrelaties ( solvabiliteit ) moeten gebaseerd zijn. Zie in dit verband Montesquieu. Hij schrijft over het  geld ( la monoie est le signe de la richesse) dat geld niet de rijkdom is, maar het teken van de rijkdom. Als er geen ware waarde, geen gebruikswaarde is, geen echte rijkdom, is het geld ook zonder waarde. De ecologisten hebben in deze crisis iets te zeggen. Ze moeten niet zwijgen.

Ruilwaarde en gebruikswaarde

Door groenen wordt de huidige maatschappij gezien als een grote productiemachine, waarin het nodig is te produceren om te produceren te innoveren, zoveel mogelijk te consumeren om de machine op gang te houden en geld te maken zelfs wanneer de economie op geen waarborgen biedi. De traditionele krachten zijn verplicht deze machine stimulansen te geven en haar zoveel mogelijk haar gang te laten gaan o. a.  door dereguleringen, privatiseringen en liberaliseringen. De machine moet er vandoor gaan, – vooral in crisistijd.  Het is aan de verzorgingsstaat, aan de actieve welvaartstaat, om achter de machine aan te rennen. De verzorgingsstaat moet de brokken lijmen, de afval opruimen, de slachtoffers opvangen, de schade herstellen, de veiligheidsmaatregelen treffen, de banken financieren of nationaliseren. Veel is toegelaten als het maar bijdraagt tot de zo nodige groei, tot het overwinnen van de conjuncturele crisis. tot het verwekken van Kondratieff-golven,tot het behoud van de concurrentiepositie van de nationale en regionale economieën.

Niet achter de machine aanhollen.

Ecologisten  willen niet achter de productie- en consumptiemachine aanhollen. Zij willen vooruitziend zijn en niet achteraf, maar reeds bij de keuze van producties en productiesystemen ingrijpen. Reeds bij de economische en sociale besluitvorming, vooral in deze crisis, moet worden gedacht aan de mogelijke gevolgen. Wat produceren? Wat geeft werk en is niet destructief? Daarop weten de groenen het antwoord.

Ecologisten zijn realisten. Volgens Konrad Lorenz de realisten van de toekomst. Daarom zien ze ook het belang van het monetaire. Groenen verwaarlozen het monetaire niet, maar kennen er de kwetsbaarheid van. Het kan ontwaarden. Ze denken aan het inkomen, aan de begroting, aan muntstabiliteit, aan evenwicht in de betalingsbalansen. Ze weten dat geld onontbeerlijk is voor het organiseren van sociale rechtvaardigheid, maar ook dat er niet-monetaire dimensies aan de strijd voor rechtvaardigheid moeten worden toegevoegd. Alle mensen hebben namelijk ook gelijke rechten op ongerepte natuur, stilte, zuiver water, gezonde levensomstandigheden, medemenselijkheid, enz…. .

Bij de bepaling van de globale gebruikswaarde spelen niet alleen het monetaire maar ook de verschaffing van zinvol, duurzaam en “ ander “ werk een centrale rol. De aandacht gaat naar de dienstensector, naar jobs die niet delokaliseerbaar zijn. In de EU, gekneld tussen het liberale Amerika en de lagelonenlanden, is er behoefte aan meer sociale solidariteit, niet aan het afjakkeren en ontslaan van werknemers als voorzorgsmaatregel tegen winstafname…

Groenen stellen meer vragen

Ecologisten zien niet alleen het financiële en het belang van werkverschaffing. In hun visie op de globale gebruikswaarde zien ze ook de gevolgen van beslissingen voor de gezondheid ( van mens en dier), voor de levenskwaliteit, voor het milieu, voor de veiligheid, voor het behoud van de natuurlijke en culturele patrimonia, voor het behoud van de schoonheid van landschappen en stadsgezichten, voor de sociale en multiculturele solidariteit, voor de democratie, voor de menselijkheid, de interhumane relaties,  de overzichtelijkheid van de samenleving, de vereenzaming,  de behoefte aanrust en stilte, voor de economieën van de ontwikkelingslanden, voor de vrede, voor de volgende generaties…. 

 Sommige van deze zorgen zijn niet of bijna niet in geld uitdrukbaar en worden daarom door de voorstanders van de klassieke economie weggewuifd als irreëel. Bepaalde gevaren, bedreigingen, uitputtingsverschijnselen zijn inderdaad niet in geld te berekenen. Ze zijn daarom niet minder belangrijk in het politieke en wetenschappelijke denken. Het gevaar van kerncentrales op enkele kilometer van Antwerpen is in geld niet uitdrukbaar. Hetzelfde geldt voor uitputting van de visreserves, voor de ontbossing……
Overlopen we de acties waarin de groenen zich profileren dan zien we dat het denken in termen van globale gebruikswaarde steeds aanwezig is. Steeds worden meer- en minwaarden uitdrukkelijk of impliciet tegen elkaar afgewogen. Denken we aan de strijd tegen kernenergie, voor alternatieve energiewinning, voor windmolens, voor veilig verkeer en openbaar vervoer, tegen regionale luchthavens, voor extensieve landbouw, tegen overbodige afvalproductie, voor andere distributiesystemen, tegen bepaalde belastings- en verzekerings-systemen, voor woonrecht, voor andere handelsrelaties met de derde wereldlanden, tegen de ongebreidelde concurrentie tussen mensen, bedrijven regio’s en staten, voor het verwerven van een greep op de mondialisering….
Dat bij de politieke en economische besluitvorming in toenemende mate rekening zal moeten gehouden worden met de globale gebruikswaarde wordt door niemand betwijfeld. Onze wereld wordt elke dag kleiner, wordt steeds meer overbevolkt en bedreigd door meerdere vernietigingsprocessen : opwarming, woestijnvorming, uitputting, vervuiling, armoede….

Als de verdedigers van de globale gebruikswaarde van goederen en diensten zijn de groenen op alle niveaus nodig. Lokale acties hebben transnationaal zin. Groenen zijn nieuw. Ze zijn de nieuwe oppositionele kracht en van alle politieke krachten de meest toekomstgerichte, de meest transnationale. Groene partijen zijn geen voorbijgaande, geen lokale verschijnselen.
Ecologisten zijn niet voor soberheid of voor een politiek van het genoeg. Ze zijn voor rijkdom in termen van gebruikswaarde.  Ze zijn voor ware rijkdom . Ze zijn aantrekkelijk voor de gewone mensen. Nu reeds. Ook in deze overweldigende crisis.

Namens de Groene Senioren,
 
Tony Cooreman, Jan Cuyckens,  Mark Deckers ,Walter Decoene, Ludo Dierickx, Gerry Guldentops, Karel Haustraete, Elka Joris, Jean Lekens, Rik Neudt , Gilbert Panis,  Bert Weyts, ( Ludo.dierickx@skynet.be )
 
Antwerpen, 19 november 2006 ( tekst geactualiseerd )

 De nationalisten zijn aan de winnende hand. Ze doen het goed. Ze zullen winnen. Niet omdat ze plannen hebben voor de crisis, de financiële, de economische de sociale, de ecologische. Neen, ze zullen winnen omdat ze plannen hebben voor de splitsing.van het land. Ze verlangen radicale hervormingen, grote vissen. Ook in Wallonië zal het nationalistische discours in juni succes boeken.

Hervormingen zullen er komen. Ze zullen doorgevoerd worden door christen-democraten, socialisten, liberalen, groenen, maar het zijn geen christelijke, socialistische, liberale of ecologische hervormingen, het zijn nationalistische hervormingen.

De inspiratie is nationalistisch. De universalistische partijen doen het politieke werk. De nationalisten inspireren, oefenen druk uit. De democratische universalisten zelf hebben geen echt eigen antwoord.

 De nationalisten zijn machtig. Machtige bewegingen dragen grote verantwoordelijkheden. Zijn de leiders van de nationalistische bewegingen en partijen zich van hun verantwoordelijkheid bewust? In België, in de EU en elders? Hoever willen ze het laten komen?

 De Belgische federatie en de Europese Unie zijn structuren die multicultureel en meertalig zijn. In zekere zin zijn ze in onze globaliserende wereld toekomstgericht, maar ze zijn ook broos. Nationalisten kunnen ze verbrijzelen. Nationalistische leiders moeten weten wanneer ze zichzelf en hun troepen moeten intomen. Ludo Dierickx,

Het discours van de Tsjechische President, Vaclav Klaus, in het EP is onaanvaardbaar, maar hij heeft voor een groot deel gelijk ( en Ivo Belet ongelijk.)
Het EP is inderdaad geen echt democratisch parlement  o.a. omdat er geen Europese partijen zijn, geen Europese transnationale partijen met Europese woordvoerders, programma’s,kandidatenlijsten, geen partijen waar de kiezers voor of tegen kunnen stemmen.

De Europese kiezers staan machteloos tegenover de EU. Ze kunnen geen Europees beleid steunen of afkeuren. Ze kunnen met hun stem geen invloed uitoefenen op de politiek van de EU, van de Commissie, van de Ministerraden.
Jean-Luc Dehaene heeft dat toegegeven in antwoord op een parlementaire vraag betreffende een topconferentie van regeringsleiders kort na Europese verkiezingen. Hij zei dat de regeringsleiders geen moment gesproken hadden over de resultaten van deze verkiezingen. Deze verkiezingen hebben dus geen enkel belang voor de Europese beslissers.  

De burgers kunnen geen beleid steunen of afkeuren, de parlementsleden
kunnen geen Europese regering steunen, bedreigen of ten val brengen.
Ze kunnen eventueel de Commissie naar huis sturen, maar dat is geen
regering. Europese partijen zijn gewenst, maar ze komen er niet omdat
de nationale  partijen de kracht, de moed en de offerbereid niet hebben om macht af te staan aan bovennationale Europese partij-instanties en woordvoerders. De verantwoordelijkheid voor het flagrant democratisch deficit ligt bij de grote politieke families, die wel goed werkende fracties vormen in het EP, maar geen partijen vormen die de steun vragen van het hele Europese kiezerskorps. Ze vragen alleen de steun van nationale kiezers meestal om andere dan Europese redenen. Ze vormen geen transnationale macht om de EU in een bepaalde richting te stuwen. Een echte Europese socialistische partij, geflankeerd door een echte Europese groene partij, had de steun kunnen krijgen van alle tegenstanders van de Europese liberaliseringen, dereguleringen en privatiseringen en had afremmend kunnen werken. We moeten eerlijk zijn. Echte Europese partijen hadden ook de invoering van de Euro en de uitbreiding met nieuwe lidstaten kunnen tegenhouden. Dat is de prijs voor democratie en burgerinspraak. Europese democratie vraagt inspanningen, vooral van de partijen, die in discussie moeten treden met de burgers over het beleid van de EU. Geen Europese democratie is voor de politici gemakkelijker. Ze laten veel over aan de intergouvernementele diplomatie, wat leidt tot de zogenaamde dictatuur van de diplomatieke besluitvorming. Want er zijn nog steeds middelpuntvliedende krachten.

Ludo Dierickx
Eresenator Agalev/Groen
Auteur van o.a. “ Het Europese besluitvormings- en integratieproces “
Editions de l’Université de Bruxelles. Institut d’Etudes européennes
en van “ Nationalisme onder het mes “, Phantom

De evolutie,  gezien door Charles Darwin, bracht
oneindige verscheidenheid in de natuur en in de cultuur.  
Toch is het goed te kijken naar wat niet verscheiden is..
Er zijn gebieden waarop alle mensen gelijk zijn.
Zijn er gebieden waarop ze niet alleen gelijk zijn,
maar ook “ anders “ dan alle andere op aarde levende wezens?
Kunnen mensen door gelijk te zijn zich met andere mensen verbonden voelen?
 
Mensen kunnen zich met andere mensen verbonden voelen door gelijkheid in
cultuur, religie, taal, geschiedenis, politieke en natuurlijke grenzen…
Deze soort gelijkheid van mensen is in tijd en ruimte beperkt.
Wat echter voor alle mensen geldt en niet beperkt is in tijd en ruimte,
wat alle mensen gemeenschappelijk hebben is het menselijke
leed-weet- en vergeetvermogen. Hierdoor onderscheidt zich de mens.

Het lijdensvermogen van de mens is groter dan dat van
de dieren, omdat hij  behept is met een groot weetvermogen
en slechts met een beperkt vergeetvermogen. Mensen
kunnen intens lijden, ook bij het zien van het lijden van anderen.
Ze kunnen zich met anderen vereenzelvigen.
Mensen weten welk lijden onafwendbaar te wachten staat.
Ze kunnen geleden leed vaak niet vergeten en present en
toekomstig leed niet wegdenken. Menselijk lijden kan
zeer intens zijn en lang aanhouden. Het leed- weet- en vergeetvermogen
verbindt alle mensen. Alle levende wezens, ook de dieren, kennen angsten, maar de
levensangst, de existentiële angst, is kenmerkend voor de mens.

Meelijwaardig en meelijvaardig.

De mens, behept met genoemde drie vermogens, is in zekere zin
beklagenswaardig. Het volstaat een ogenblik te denken aan het
lijden dat we individueel en in familieverband ondergaan en aan het
lijden van miljoenen die verder van ons af staan..
In de grond zijn menselijke wezens deerniswekkend en deerniswaardig.
Met een nieuw woord mogen we zeggen dat ze meelijwaardig
zijn. Mensen zijn inderdaad vaak ( altijd ) meelijwaardig, maar ze zijn
ook meelijvaardig. Ze zijn meelijvaardig omdat hun weetvermogen
hen toelaat het lijden van andere mensen te kennen, mede te lijden,
te helpen en solidair te zijn… zich verbonden te voelen en het egoïsme te overwinnen.

Egoïsme en geheiligd egoïsme

Daar waar alle aardbewoners ( allen behept met hetzelfde leedvermogen  
en min of meer dezelfde existentiële angsten ) voortdurend bewijs zouden
moeten leveren van meelijvaardigheid en solidariteit, zien we dat  
kortzichtige egoïsmen op alle niveaus samenwerking en hulpverlening
afremmen en onmogelijk maken.
 
Naast de egoïsmen van individuen, gezinnen en kleine groepen, die
meestal bedwongen worden door sociale controle, regels en wetten zijn er
de egoïsmen van naties, staten en continenten die bijna niet  bedwongen
worden . Er zijn geen bovennationale wetgevers, er is geen bovennationale
politiemacht. Afspraken ter verhindering van onrecht, conflicten en rampen
worden nauwelijks gemaakt en niet nageleefd. Schuld is het nationalisme.
Nationalisme is collectief egoïsme. Het wordt aanvaard. Nationalisme is niet
oneerbaar. Nationalisme is ” geheiligd ” collectief egoïsme. Het kan
extreme vormen aannemen wanneer het ” verrijkt ” wordt met
racisme of religieus fundamentalisme. Het kan noodlottig zijn
wanneer het gepresenteerd wordt als zijnde in het zakelijke economische
eigenbelang van het eigen volk. We lazen in De Morgen
” Gefortuneerde regio’s willen niet langer meebetalen voor hun armere
broers “
Democraten moeten om ernstig en geloofwaardig te zijn zich keren tegen hun
eigen nationalisme en niet alleen tegen dat van de anderen..
 
Als Vlaamse democraten inzake solidariteit serieus en betrouwbaar willen zijn, moeten
ze nagaan wat te zeggen tegen hen die zich in Vlaanderen
uitdrukkelijk nationalisten noemen of hen die binnen universalistische partijen
nationalistische  stellingen innemen. Zij ontkennen dat wat alle mensen verbindt.

Ludo Dierickx,